Kiezen houdt Amsterdam City leuk

Dat was de conclusie van Dirk Jan Droogh van ruimtelijk adviesbureau DTNP bij de presentatie van de Amsterdam City Index . Op deze jaarlijkse bijeenkomst presenteert het bedrijfsleven sinds 2005 de stand van de economie van Amsterdam centrum aan de hand van 32 indicatoren. Met een index van 116 was opnieuw sprake van groei: in 2010 stond de index nog op 112 (2005=100).

In een goedgevulde Beurs van Berlage werd afgelopen week (24/1) de index gepresenteerd aan een gemêleerd publiek van politici, beleidsmedewerkers en vertegenwoordigers van het bedrijfsleven. In de zogenaamde 'economische les' gaven wethouder Eric Wiebes (verkeer) en Dirk Jan Droogh (DTNP) hun kijk op Amsterdam City.

Kernwinkelgebied barst uit zijn voegen

Dirk Jan Droogh keek in zijn bijdrage zowel 25 jaar terug als 25 jaar vooruit. "Het nu zo succesvolle centrum stond er eind jaren '80 bedroevend voor. De middengroepen waren vertrokken naar de groeikernen, de Jordaan was een stadsvernieuwingswijk en in de Kalverstraat domineerde afgetrapte boetiekjes met spijkerbroeken."

Dat was nog maar 25 jaar geleden. Nieuwe projecten als de Kalvertoren en Magnaplaza gaven de stad een nieuwe impuls. En kijk nu: elk jaar meer toeristen en meer winkelend publiek. Grote modefilialen dringen door in alle straten: de Kalverstraat, Nieuwendijk, verder richting Haarlemmerdijk en ook de andere kant op: Heiligeweg, Leidsestraat, het Leidseplein over, al hard op weg naar de Overtoom en de PC Hooft. Ook in de 9 straatjes nemen filialen hun intrek. Droogh: "De druk op de schaarse ruimte wordt steeds groter, het kernwinkelgebied barst uit zijn voegen."

40 miljoen toeristen

In slechts 25 jaar tijd kan een stad totaal veranderen. Met die overweging nam Droogh het publiek mee naar de toekomst. "Een ding is zeker: het toerisme blijft groeien. Amsterdam Werelderfgoed, nu al 10 miljoen overnachtingen, achtste toeristenstad van Europa. Geen enkele Europese stad heeft zoveel toeristen per inwoner. Moet je nagaan als de musea weer opengaan."

In een snel sommetje rekende Droogh voor dat als van de 3 miljard Chinezen en Indiërs over 25 jaar er net zo veel naar Amsterdam reizen als van de 300 miljoen Amerikanen nu, we dan alleen al 10 miljoen Chinees-Indische overnachtingen hebben. "En dan de rest van de wereld nog. Hoeveel overnachtingen levert dat op? 30 miljoen? 40 miljoen?"

Voor wie is Amsterdam straks nog leuk?

Voor de economie en voor de 'Amsterdam City Index' betekent dit een geweldige groei. Droogh schetste ook een mogelijke keerzijde: "molentjes en klompen van het Damrak tot aan de Munt, van de Nieuwmarkt tot diep in de Jordaan."

En dat bracht Droogh tot de vraag: "is het over 25 jaar nog wel leuk in Amsterdam, komen hier ook nog Amsterdammers, bezoekers uit de regio, of zelfs uit de rest van Nederland? Of hebben die hier niks meer te zoeken?" Hij wees erop dat de ondernemers, vastgoedpartijen, beleidsmakers en politici in de zaal dat nu bepalen: "een nieuwe Kalvertoren, een Openbare bibliotheek, een theater aan het IJ? Een beetje plan duurt 10-20 jaar."

Nu kiezen wie over 25 jaar komen

"Wie wil je straks hebben, behalve die miljoenen toeristen? Wil je Amsterdammers blijven vasthouden, wil je regioconsumenten? Willen we juist dé winkel- en vermaakstad zijn van Nederland? Of een chique boulevard met haute couture als topwinkelmilieu voor de Benelux? Op zichzelf zijn er kansen te over."

Maar dat gaat volgens Droogh niet vanzelf. De druk op het centrum neemt door het toerisme geweldig toe, vooral op het nu al uit zijn voegen barstende kernwinkelgebied. De beoogde winkelfunctie voor Amsterdammers, de regio of overig Nederland dreigt te worden verdrongen. Hiervoor moet letterlijk ruimte worden gemaakt.

27 straatjes

En daarmee kwam Droogh tot de kern van zijn 'economische les'. "Elke doelgroep vraagt om andere voorzieningen, en die vragen elk om een ander vestigingsklimaat. Het vestigingsklimaat over 25 jaar ontstaat niet vanzelf, maar maakt u de komende jaren, door duidelijke keuzes te maken".

Droogh wees bij elke keuze op de noodzaak ruimte te creëren, ook voor grootschalige structuurbepalende publiekstrekkers: "Natuurlijk onderscheidt Amsterdam zich met kleine en bijzondere winkels. Maar die kunnen niet zonder publiekstrekkers. Stel je Amsterdam City als winkelstad eens voor zonder Bijenkorf, P&C en V&D. Afhankelijk van je gewenste doelgroep moet je op de juiste plek actief ruimte creëren voor bijvoorbeeld Primark en Saturn, NikeTown Amsterdam of Galaries Lafayette. Dan heb je daarna niet 9 straatjes, maar 27 straatjes!"

Noot:
De lezing voor de Amsterdam City Index (www.amsterdamcityindex.nl) is deels gebaseerd op een eerder artikel van Dirk Jan Droogh in het jubileumnummer van het tijdschrift Agora.