Actualisatie binnenstadsvisie Franeker

Perspectief voor een boodschappencentrum met toeristische functie

Dat de rol van een binnenstad continu verandert, blijkt maar weer in de voormalige universiteitsstad Franeker. Wat is het toekomstperspectief voor het centrum van een stad die voor toeristen aantrekkelijk is, maar waar tegelijkertijd ‘slechts’ 12.750 mensen wonen?

Locatie: centrum Franeker
Type advies: integrale centrumvisie
Download: Actualisatie centrumvisie Franeker
(PDF, 20 MB)
Analyse marktruimte supermarkten Franeker
(PDF, 5 MB)
Jaar: 2023
Opdrachtgever: gemeente Waadhoeke
Projectteam: Ward Frielink (projectleider)
Pieter Bos (urbanist)

Sterrenstad met streekfunctie

Franeker, tegenwoordig vooral bekend van het Eise Eisinga Planetarium (UNESCO werelderfgoed), was eeuwenlang een belangrijk bestuurlijk centrum en had lange tijd een universiteit. Veel van de grandeur van toen is nog altijd zichtbaar, en grote delen van de binnenstad zijn beschermd stadsgezicht. Maar ook in deze binnenstad neemt het winkelaanbod af. Met de binnenstadsvisie die wij in 2013 voor Franeker opstelden, en in 2023 actualiseerden, werd en wordt toegewerkt naar een compact en gemengd centrum. Met de bijgestelde visie, en een concreet uitvoeringsprogramma, kan de binnenstad de komende jaren nog sterker, groener en aantrekkelijker worden voor bewoners en toeristen.  

Visie binnenstad

We spraken aan het begin van het traject met diverse ondernemers en eigenaren uit de binnenstad. Welke veranderingen zagen zij sinds 2013 in het centrum? Welke functie heeft de binnenstad in de toekomst? En wat zijn de kansen en bedreigingen in de verschillende deelgebieden? De visie actualiseerden we op basis van deze gesprekken, aangevuld met onze expertise.

De binnenstad van Franeker is niet alleen voor de bewoners van belang. Het historische centrum, met naast het planetarium diverse andere musea, is ook een toeristische trekpleister. Om de verschillende doelgroepen zo veel mogelijk te faciliteren gaven we aan hoe de verschillende deelgebieden versterkt kunnen worden. Waar kan horeca het centrum versterken, waar kan getransformeerd worden naar wonen en werken?

Aanvullende projecten kunnen de binnenstad nog aantrekkelijker maken. Voorbeelden daarvan zijn het herontwikkelen van het (in deze historische binnenstad uit de toon vallende) winkelcentrum Ockingahiem en de tegenoverliggende supermarkt, het vergroenen en aantrekkelijker inrichten van pleinruimtes, zodat het fijne verblijfs- en ontmoetingsplekken worden, en het verfraaien van de entrees van de binnenstad.

Supermarkten belangrijk in centrum

De binnenstad van Franeker blijft belangrijk als boodschappencentrum voor de bewoners van de stad zelf, maar ook voor de inwoners van de dorpen in de streek rond Franeker. In 2022 voerden we een onderzoek uit naar de mogelijkheden om de supermarktstructuur te optimaliseren.

Uit een enquête onder de bezoekers van de supermarkten in of nabij het centrum bleek dat een groot deel van hen voor of na het boodschappen doen nog verder het centrum ingaat. Ons advies was dan ook om dat combinatiebezoek niet in gevaar te brengen door supermarkten verder van het centrum toe te voegen. Ook voor het draagvlak voor de supermarkten in de omliggende dorpen is dat van belang.

Meer informatie?

Ward Frielink – Projectleider: “Uit ons werk in Franeker blijkt eens te meer hoe belangrijk supermarkten zijn voor het ondernemersklimaat, en daarmee het voorzieningenniveau in het centrum. In 2024 ontving Franeker een flinke bijdrage uit de Impulsaanpak Winkelgebieden om onder andere de ontwikkelingen in het gebied rond de centrum­supermarkt van de grond te krijgen. Dat deze supermarktlocatie, en de gebouwen die daaraan vastzitten zoals het gebouw van de kaatsbond, nu echt vernieuwd wordt is voor mij de kers op de taart van een mooi project. Deze upgrade van dit stukje centrum zal de hele stad ten goede komen.” 

Terug naar projectenlijst